از سوي انجمن فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف ،نخستين كنفرانس فراگير فارغ التحصيلان اين دانشگاه با حضور اساتيد برجسته گذشته و حال برگزار شد.
در اين كنفرانس سه روزه ،پنج محور مولّفه های دانشگاه كارآمد در دنیای نو ، دستاوردهای فارغ التحصیلان شریف ،موانع توسعه صنعتی كشور ، بهینه سازی مصرف انرژی در كشور وچالشهای توسعه صنایع نوین مورد بحث و بررسي و تحليل قرار گرفت
دكتر مسعود نیلی رئيس موسسه بعنوان سخنران كليدي اين كنفرانس در ابتدای سخنان خود از برگزاری این همایش ابراز خرسندی کرد و گفت: ديدار فارغ التحصيلان دانشگاهي با يكديگر هميشه به لحاظ عاطفي دلنشين و تداعي كننده خاطرات است،حال كه اين رويداد عاطفي با برگزاري يك كنفرانس بعد محتوايي هم پيدا كرده ،اتفاق بسيار خوشايندي است.
وی در ادامه، ماموریت دانشگاه شریف را تامین نیروی انساني کارآمد براي صنعت عنوان كرد و اظهار داشت: بناست حول محور موانع توسعه صنعتي در ايران مطالب خود را ارائه كنم لذا براي پرداختن به این مسئله باید در ابتدا مشخص شود که ما جزو کشورهای توسعه نیافته هستیم یا در توسعه دچار انحراف شده ايم؟
دكتر مسعود نیلی به قدمت توسعه و صنعت در ایران اشاره کرد و گفت: ما در دوره ای صنعتي شدن را در دستور كار خود قرار داديم كه کشورهای انگشت شماری در این زمینه فعالیت داشتند ولی آنچه که حالا می بینیم این است که کشور ما فاقد يك صنعت رقابت پذیر است.
رئيس موسسه گفت: اقتصاد ایران مسّلما یک اقتصاد توسعه نیافته نیست، وجود راهها ،بنادر،زيرساختها ، دانشگاه های در سطح علمی مناسب، نظام بانکی، وجود واحدهای صنعتی در مقیاس مختلف همگی باعث می شود که نتوانیم ایران را یک کشور توسعه نیافته بدانیم اما می توان گفت که ایران دارای قطعات پازل بهبود وضعیت صنعتی و اقتصادی است ولی این قطعات كنار يكديگر قرار نگرفته اند.
دكتر مسعود نیلی در ادامه به ارائه توضيحاتي در خصوص تاریخچه صنعتی شدن و تحولات بین المللی پرداخت و گفت:ديناميزم جهاني شرايط اقتصادي بين الملل و تفكرات حاكم در هر برهه منجر به پنج نسل عمده در توسعه صنعتي شامل تكامل انقلاب صنعتي در غرب (1870الي 1910 )،درون گرايي صنعتي (1910الي 1950)،تجربه صادرات گرايي(1950الي 1970) ، رويكرد دوباره به درون گرايي (1970 الي 1980) و دوران همگرايي در پارادايم هاي اصلي (1980 میلادی به بعد )شده است .
رئيس موسسه پيرامون هريك از اين دوره هاي صنعتي و تحولات بين المللي به تفصيل مطالب خود را ارائه كرد .وي آخرين دوره يعني سالهاي 1980 ميلادي به بعد را زمان پایان جنگ سرد عنوان كرد و اظهار داشت: در اين دوره تنشهای عمده جهانی كاهش پيدا كرده و ضمن مشاركت موثر كشور هاي در حال توسعه ،انقلاب دوم صنعتی در تکنولوژی اطلاعات به وقوع پيوست. وي به نقش شرکتهای فرا ملیتی در هماهنگ سازی زنجیره های تولیدو نقش جدید دولتها و نهادهای اقتصادی فراملی چون WTO در اين دوره تاكيد كرد.
دكتر نيلي در ادامه گفت :برخی برآوردها نشان می دهد که درآمد سرانه بشر برای دوره های طولانی تا قبل از قرن نوزدهم و قرن بیستم ثابت و در حد ناچیزی بوده است اما طی يكصد سال گذشته این روند به طور بارزی رو به رشد گذاشت و می توان ادعا کردکه به ويژه از سالهای 1980 بدین سو، سطح رفاه بشر هیچگاه با این سرعت رشد نکرده و توزیع جغرافیایی رفاه اين چنین گسترده نبوده است.
ايشان در پاسخ سوال اينكه چگونه تعداد کشورهای در حال توسعه پس از جنگ جهانی دوم و بویژه در دهه 60 میلادی بتدریج افزایش یافته و چگونه بخش مهمی از کشورهای در حال توسعه قبلی به باشگاه کشورهای توسعه یافته پیوستند و حتی نسل جدید اقتصادهای در حال ظهور پدید آمدند؟ اظهار داشت : امروزه موج توسعه از کشورهای موسوم به ببرهای آسیایی مانندکره جنوبی، سنگاپور، هنگ کنگ و تایوان عبور کرده و موجهای دوم و سوم توسعه کشورهای کوچک آسیا را نیز در نوردیده است.وي افزود: ارتقای توان صنعتی و اقتصادی کشورهایی مانند مالزی و اندونزی و تایلند در موج دوم و سپس ظهور چین و هند به عنوان قدرتهای بزرگ اقتصادی و یا رشد چشمگیر ویتنام طی موج سوم نشان از وجود یک الگوی موفق در سیاستهای توسعه ای داشت که تجربه آن در این منطقه از کشوری به کشور دیگر در حال انتقال بوده است.
رئيس موسسه در ادامه با اشاره به مولّفه هاي عمومي و اختصاصي بين اين كشورها اظهار داشت :باید توجه داشت که یک طرح واحد مشترک وجود ندارد که تحت آن بتوان برای تمام کشورها و اقتصادها یک نسخه واحد برای صنعتی شدن تجویز کرد بلکه برآیند دو گروه مولفه های عمومی و مولفه های اختصاصی منجر به انتخاب یک سری گزینه های سیاستی برای توسعه صنعتی در هر کشور می شوند که به طور منحصر به فردی مختص به همان کشور است.
وي مولفه هاي عمومي را كه بصورت كم و بيش در تمامي اين كشورها وجوددارد شامل دسترسي باثبات بالا به سرمايه،تكنولوژي وبازارهاي جهاني ،توسعه نقش بخش خصوصي ،باز تعريف نقش دولت عنوان كرد و گفت : مرور تجارب کشورها نشان می دهد در عمل جهت گیری های اصلی در این مولفه های عمومی در اکثر کشورهای در حال توسعه یا اخیراً توسعه یافته مشابه با هم بوده است و افتراقی دیده نمی شود اما در مولفه های اختصاصی بواسطه شرایط داخلی هر کشور جهت گیری های خاصي اتخاذ شده که در ترکیب با مولفه های عمومی منجر به شکل گیری یک سری الگوهای بومی شده است.وي افزود: مولفه های عمومی، شرط لازم برای توسعه صنعتی محسوب می شود و مولفه های اختصاصی شرط کافی را فراهم می کنند.
رئيس موسسه در ادامه مطالب خود با اشاره به اينكه دهه 40 شمسی رکوردهای بالای رشد صنعتی و ثبات اقتصاد کلان در کشور را تجربه كرده اظهار داشت:پس از اين دوره، منابع بسيار زيادي براي گسترش صنعت، طي برنامه هاي مختلف توسعه صرف شده است. اما برايند آن، تحقق يك اقتصاد صنعتي رقابت پذير نبوده است.
وي افزود:طی دهه 40 منابع کشور با اولویت ایجاد صنایع بزرگی نظیر ذوب آهن، ماشین سازی، خودرو و .... هدایت شد و نهادهای توسعه ای مانند سازمان گسترش و بانک صنعت و معدن، بورس اوراق بهادار در کشور پایه گذاری شد ،حتی تاسیس دانشگاه صنعتی شریف با این ماموریت عجین بود که به تامین مهندسین برای توسعه صنعتی کشور بپردازد.
دكتر نيلي گفت :در ایران تلاشها و اقدامات اساسی به سمت ایجاد کارخانه تقریباً از سالهای 1300 آغاز شده ولي سیاستهای صنعتی و سرمایه گذاری های نسبتاً بزرگ، عمدتاً در دهه 40 شمسی به مورد اجرا گذاشته شد.
وي افزود :طی 5 دهه گذشته تمام اجزای صنعتی شدن مانند قطعات یک پازل طی ادوار مختلف و بنا به تشخیص تصمیم گیرندگان به طور جدا جدا در کشور ایجاد شده اند اما اين اجزا به هم متصل نشده و تحت یک فرایند تکاملی در کنار هم قرار نگرفته اند.کارخانجات بزرگ ایجاد شده اند، سازمانها و دستگاه های صنعتی خلق شده اند، بورس راه اندازی شده، خصوصی سازی رخ داده است اما این اقدامات مانند قطعات یک پازل جدا از هم در یک کیسه باقی مانده اند که موجب تشکیل تصویر اصلی نیست.
رئيس موسسه اظهار داشت: چنانجه کشوری در یک مسیر توسعه پیش رفته باشد و لزوماً مسیر انتخاب شده با واقعیات و ملزومات آن کشور در تطابق نباشدبا موانع جدی روبرو مي شودو با روشن شدن چشم انداز جدید، انطباق با مسیر جدید امری بسیار دشوار خواهد بود.
وي حلقه اصلي مفقوده در ميان مجموعه بزرگ از اقدامات و منابع صرف شده، عدم حصول به اجماع، در مورد مولفه هاي عمومي توسعه عنوان كرد و گفت: طي دهه هاي گذشته به مولفه های اختصاصی نه بعنوان مكمل بلكه به عنوان جايگزين مولفه هاي عمومي نگريسته شده است لذا دستیابی به یک وفاق تصریح شده درباره مولفه های عمومی شرط لازم و اساسی برای قرار گرفتن در مسیر توسعه صنعتی است.
لازم به ذکر است که همايش فارغ التحصیلان به مدت سه روز در دانشگاه صنعتی شریف برگزار گرديد. هدف از برگزاري اين همايش تجديد و گسترش پيوند فرهنگي ،علمي و صنعتي فارغ التحصيلان با دانشگاه ،هم انديشي و مبادله تجربيات در زمينه مسائل ايران در حوزه هاي فرهنگي ،علمي ،صنعتي ،مديريتي ،اقتصادي و اجتماعي و تبادل اطلاعات در زمينه پيشرفتهاي علمي و صنعتي در سطح جهان بود.