برگزاری سومین جلسه نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

الف) مباحث مطرح شده:

ابتدا جناب آقاي دكتر منظور معاون محترم برنامه‌ريزي، با نام خدا جلسه را آغاز و ضمن خير مقدم به حاضرين بخصوص حجت‌الاسلام و المسلمين مصباحي‌مقدم نماينده محترم مجلس شوراي اسلامي و عضو كميسيون اقتصادي مجلس، از ايشان براي ارائه سخنراني در موضوع الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت دعوت نمودند.

جناب آقاي مصباحي‌مقدم مطالب مبسوطي را در زمينه موضوع الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت  مطرح فرمودند كه خلاصه مطالب بدين شرح است:

-    يكي از ويژگي‌هاي الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت بايستي جامعيت آن باشد يعني هيچ بُعدي از زندگي انسان و جامعه در آن مغفول نماند.

-       توانايي بالقوه و بالفعل انساني و توانايي‌هاي مهارتي و مديريتي او همواره مورد توجه قرار گيرد.

-    تمام ابعاد زندگي مانند بهداشت، درمان، امنيت، فني و ... در الگو با هم ديده شود و بهتر است يك نمودار درختي تهيه و ترسيم شود كه علاوه بر نشان دادن اجزاء؛ رابطه بين آنها و سازگاريشان نيز طراحي گردد.

-    رهبر معظم انقلاب چهار عرصه تفكر، علم، زندگي و معنويت را براي پيشرفت مشخص فرمودند كه عدالت يكي از مهمترين مباحث و موضوعات در اين عرصه‌هاست.

-    الگوي توسعه غربي يك الگوي كاملا ناموفق و ناقص است؛ چرا كه فقط زندگي مادي انسانها را مورد توجه قرار داده است و زندگي غير مادي و معنوي او در اين الگو مغفول است.

-       بعد معنوي و مادي و ابعاد دنيوي و اخروي بايد باهم در الگوي پيشرفت ديده شود.

-    در برخي از جوامع دنبال معنويت بدون خدا هستند كه اين نيز مورد قبول نيست. فقط معنويتي كه منشاء آن آموزه‌هاي اسلامي است مورد نظر است و منبع الگوي پيشرفت؛ معارف اسلامي بايد باشد و بايد پاسخ همه آنچه براي پيشرفت مي‌خواهيم از اسلام بگيرم.

-    براي تدوين الگوي پيشرفت بايد از معارف بشري نيز استفاده شود؛ ولي روي قاعده‌اي بنشانيم كه بايد باشد كه آن مباني برگرفته از اسلام است.

-    از آزمون و خطا براي تدوين الگو و همچنين قرار دادن مباني سكولاريزم براي اينكار بپرهيزيم و تنها مباني اينكار شريعت اسلام بايستي در نظر گرفته شود.

-    مهمترين كار براي ارائه الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت جابجايي مباني صحيح كه همان اسلام است بجاي مباني حاضر در الگوهاي مطرح در جهان است.

-    ما طي سه دهه گذشته پس از انقلاب، از الگوهاي وارداتي تبعيت كرده و از انديشه‌هاي سوسياليستيِ اخلاقي تا اقتصاد بازار و سردرگمي بين ايندو براي برنامه‌ريزي استفاده نموديم.

پس از صحبت‌هاي ايشان سوالاتي توسط برخي از حاضرين در نشست، مطرح شد كه جناب آقاي مصباحي مقدم به آن سوالات پاسخ دادند.

در پاسخ به اينكه الگو معيار است يا نقشه جامع؟ ايشان فرمودند: كه من الگو را مقصد مي‌دانم كه ممكن است بصورت مدون براي دو تا سه سال به آن برسيم يا بصورت مفصل كه در يك دوره بلند مدت به آن مي‌رسيم و البته بايد اين الگو منعطف باشد و براي دستيابي به الگو بهتر است مراحل انجام تدوين آن فازبندي شود و مشخص گردد ظرف سه تا پنج سال آينده تا فاز چندم آن قابل انجام است؟

در پاسخ به اين سوال كه مجلس چه توقعي از معاونت براي انجام الگو دارد و چه سطحي از آن بايد انجام شود؟ گفتند: كه از دولت؛ الگوي اجمالي مورد انتظار است و نه تفصيلي. نقش معاونت به عنوان واسطه‌اي براي تدوين الگو با استفاده از ظرفيت دانشگاه و حوزه بايد باشد.

در پاسخ به اين سوال كه آيا چارچوب فكري و روش انجام تدوين الگو طراحي شده است؟ گفتند: كه كار خاصي تاكنون در اين زمينه نشده است و روشي اتخاذ نگرديده است.

در پاسخ به تفاوت چشم انداز با الگو و اينكه سِير و جهت الگو چگونه باشد؟ گفتند: كه چشم انداز بيست ساله بر اساس الگو پيشرفت طراحي نشده است و رابطه چشم انداز با الگو در نقشه راه مشخص مي‌گردد. ولي رسيدن به حيات طيبه اسلامي كه زندگي خوب است همان آرمان الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت است.

در پاسخ به اينكه الگو؛ آرمان است يا برنامه يا فرآيند؟ و معيار و شاخص پيشرفت در الگو كدام است؟ و مولفه‌هاي اين الگو كدامند؟ گفتند: الگو آرمان است و براي طراحي و تحقق نياز به برنامه‌ريزي دارد و همچنين نياز به ساختن شاخص دارد و يكي از سرفصل‌هاي الگو، شاخص است و همان گونه كه ايمان مراتب و درجاتي دارد و شاخص‌ها مي‌توانند اين درجات را بسنجد الگو نيز داراي مولفه‌هايي است كه رهبري آنها را معرفي نموده‌اند.

در پاسخ به اين نظر كه الگو داراي يك هسته سخت بوده و مي‌توان از ترجيحات افراد به ترجيحات جامعه و حكومت رسيد. فرمودند: كه اين هسته سخت مي‌تواند همان حيات طيبه باشد كه دكتر خليليان اشكوري از موسسه امام خميني(ره) و دكتر علي اكبري از دانشگاه امام حسين در باب آن مطالعه نموده‌اند. در مباني نمي توان از ترجيحات افراد به ترجيحات جامعه و الگو برسيم كه اين نشات گرفته از  انديشه سكولاريستي است. ترجيحات افراد با ترجيحات مكتب يكي است و ترجيحات در چارچوب مكتب اسلام بايد باشد.

در پاسخ به اين نظر كه مي‌توان الگو را در يك مسير تكاملي قرار داد و اجازه دهيم در مسيري كه عُقلا هدايت مي‌كنند به مرور الگو را كامل نمود. ايشان فرمودند: كه خير؛ ما مي‌توانيم بصورت كاملا روشن و مشخص الگويي كه مبنا و اساس آن اسلام است را طراحي و ارائه كنيم هر چند بايد اين الگو از انعطاف لازم برخوردار باشد. شريعت اسلام مبنا و اساس حركت جامعه است و مكمل آن نيست بلكه مبنا و اساس است.

با ذكر يك صلوات بر محمد و آل محمد؛ پايان نشست اعلام شد.