دومین نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برگزارشد.

الف) مباحث مطرح شده:

ابتدا جلسه با تلاوتي آياتي از كلام ا... مجيد آغاز شد. سپس جناب آقاي دكتر صالح رييس امور كميسيونها، دبيرخانه‌ها و ‌شورا‌هاي اقتصادي ضمن خير مقدم به حاضرينِ در جلسه، دستور نشست را قرائت نمودند.

در نشست اول دو تعريف از الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت ارائه گرديد:

تعريف اول: الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت، نقشه جامع تعالي جمهوري اسلامي ايران بر اساس آموزه‌هاي اسلام و متناسب با شرايط و ظرفيت‌ها است.

تعريف دوم: الگوي اسلامي ايراني توسعه، نقشه‌اي جامع شامل وسيله و معيار و ميزاني است كه مبتني بر مباني نظري و فلسفي اسلام و مباني انسان‌شناختي اسلام با فكر و ابتكار ايراني بوجود آمده و ما را به سمت هدف‌ها و حيات طيبه اسلامي پيش مي‌برد.

كه در اين نشست، براي دستيابي به تعريفي جامع و كامل از الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت مباحثي مطرح شد و در ادامه همان جلسه آقاي دكتر سيف الدين دو مجموعه كار را كه در دفتر الگوي اسلامي-ايراني توسعه طي سالهاي 87 تا 89 انجام شده بود، ارائه نمودند. كار اول با عنوان ضرورت و مباني تدوين الگوي اسلامي-ايراني توسعه(آيت) معرفي گرديد. در اين كار با عنوان نمودن سوالاتي در باب الگوي پيشرفت، تعريف و ضرورت الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت بيان شد و سپس به الگوهاي توسعه در جهان اشاراتي را داشت و به تمايزات و تفاوتهاي الگوهاي موجود و ناكارآمدي آنها پرداخت. در نهايت به جايگاه الگو در فرايند تصميم گيري و الزامات، موانع و چشم‌انداز تحقق الگوي اسلامي-ايراني توسعه پرداخته شد. كار دوم با عنوان سنخ شناسي و سطوح الگوي اسلامي-ايراني توسعه (آيت) معرفي گرديد و در اين كار به حيطه و سطوح الگوي پيشرفت پرداخته شد كه هفت سطحِ الگوي پيشرفت شامل: ابزار و وسيله، روش و شيوه، نقشه، مدل، رويكرد و چارچوب، نظام و ارزش‌هاي بنيادين و مكتب فكري بيان گرديد.

در دومين جلسه، آقاي دكتر سيف الدين با بيان خلاصه‌اي از دو كار ارائه شده در جلسه اول؛ كار سومي را با عنوان «فرآيند انجام كار تدوين الگوي اسلامي-ايراني توسعه(آيت)» معرفي نمودند كه اين ارائه به تدوين اسناد ملي الگو مي‌پردازد. اسناد الگو در سه سطح سند پايه تمدن اسلامي، سند ملي و اسناد موضوعي بيان شد. در سند اول نقشه راه دولت اسلامي، كشور اسلامي و امت اسلامي ارائه مي‌شود و در سند ملي؛ براي توسعه و پيشرفت كشور سعي مي‌كند  به 9 سوال اساسي در توسعه كشور مانند نگاه ملي به توسعه، رويكردهاي توسعه ملي، جهت‌گيري هاي اساسي توسعه، نهادها، نقش جمعيت، سرزمين و اشتغال در توسعه، پاسخ دهد. اسناد موضوعي نيز با همين چارچوب ارائه گرديد كه پس از ارائه ايشان سوالات و مباحثي در جلسه مطرح شد.

آقاي دكتر ميرمعزي عضو محترم شوراي عالي الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت بيان نمودند كه سند الگوي پيشرفت فرادست سند چشم‌انداز بوده و همان الگوي تمدن اسلامي مي‌باشد كه نبايد متغيرهاي زماني و مكاني را وارد آن نمود كه در آنصورت سطحي در حد چشم انداز و حتي پايين‌تر را به خود مي‌گيرد و در عين حال به شرايط و مقتضيات كشور توجه دارد.

ايشان بيان نمودند كه الگو فقط در حد اصول و ارزشها نبوده و علاوه بر آنها به بينش‌ها، سنت‌هاي الهي، احكام حقوقي و اخلاقي نيز مي‌پردازد و بايستي اين چهار مجموعه با هم در الگو نيز ديده شود كه راهبردها بايد مبتني بر بينش ها باشد. البته تدوين الگو يك كار بلند مدت است و سطح الگو سند فرادستي بوده و حتي در مواردي نيز ممكن است منجر به اصلاحاتي از اصول قانون اساسي نيز برسد.

ايشان در ادامه با توجه به بلند مدت بودن الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت، پيشنهاد نمودند كه سطوح تدوين الگو در معاونت، تعريف شده و آن مقدار از سطوح تدوين الگو كه در ظرف دو تا سه سال آينده امكان تدوين را دارد براي برنامه ششم توسعه انجام شود.

آقاي ازوجي معاون محترم امور برنامه‌ريزي اقتصاد كلان و ارزيابي برنامه سه سوال را بيان نمودند. كه آيا اين چارچوب براي كشوري ديگر نيز مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد؟ تفاوت مفهوم توسعه با پيشرفت چيست؟ رابطه بين سلسله مراتب اسناد گفته شده و ماده يك برنامه پنجم توسعه چگونه است؟

آقاي دكتر شعباني از اعضاي محترم هيات علمي دانشگاه امام صادق(ع) نيز سوالاتي را مطرح نمودند كه آيا الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت فرادست يا بالادست قانون اساسي است ياخير؟ ايشان گفتند كه اين مطلب بايستي به صورت مشخص روشن شده و جايگاه و حدود الگو معين گردد. در شيوه زندگي ديني همين روشي بايد طي مي‌شد كه ارائه گرديد در صورتي كه الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت چيزي ديگري بوده و در ابتدا بايستي بفهميم پيشرفت چيست؟ و مقصود از آن چيست؟ و سپس الگوي آن را ارائه دهيم و از دلِ آموزه‌هاي اسلامي؛ پيشرفت را با عنوان الگوي پيشرفت كشور استخراج نماييم. از طرفي ما مطالعات بسيار زيادي در1400 ساله گذشته در اسلام داريم و اين مطالعات؛ پشتوانه‌اي است كه كفايت انجام الگوي پيشرفت را در ظرف دو تا سه سال آينده مي‌نمايد.

خانم دكتر حافظ اميني كارشناس محترم امور تدوين الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت نيز ابراز داشت كه اولويت بندي سطوح و تقدم و تاخر هريك و هم چنين (با نوع نگاه سيستمي به فرآيند) روابط بين سطوح و اجزا روشن نبوده و داراي ابهام مي‌باشد. ديگر اعضا حاضر در جلسه نيز مباحث و سوالاتي ديگري را مطرح نمودند.

در پايان با ذكر صلواتي، ختمِ نشست اعلام شد.