چاپ        ارسال به دوست

دکتر محمد نهاوندیان در مراسم بزرگداشت مرحوم دکتر حائری یزدی: ایشان فقط عالم یا متعلّم حکمت نبود ، عامل به حکمت بود

در مراسمی که به مناسبت بیستمین سال درگذشت فیلسوف وفقیه معاصر، استاد دکتر مهدی حائری یزدی در دانشکده الهیات ومعارف اسلامی دانشگاه تهران در روز دوشنبه 27 آبان ماه 1398 برگزار شد، دکتر محمد نهاوندیان معاون اقتصادی رئیس جمهور و رئیس موسسه عالی مدیریت وبرنامه ریزی ضمن تشکر از برگزاری این مراسم به تجلیل از شخصیت گرانمایه دکتر مهدی حائری یزدی  پرداخت و گفت : تجلیل شخصیت هایی مثل  مرحوم استاد حکیم متعلّمه، آقای دکتر حائری یزدی،  در واقع تجلیل از علم ،حکمت ،عقلانیت  و زندگی عقلانی است ،آنچه که جامعه ی ما وجامعه ی اسلامی وجامعه ی بشری بیش از هر زمان دیگری شاید نیاز داشته باشد .

 معاون اقتصادی رئیس جمهور افزود : ابعاد شخصیتی مرحوم دکتر حائری متنوع بود و فقط  روی یک نکته تاکید می کنم وآن حیات عقلانی  وسلوک اخلاقی ایشان بود. آقای حائری فقط در آنچه که می آموخت را  نمی شود خلاصه کرد؛آنچه که زندگی می کرد و بنده توفیق داشتم که با ایشان ارتباط داشته باشم ، آنچه از شخصیت ایشان بر من و اطرافیان اثر می کرد این بود که با زندگی خودش، حیات فکری ، حرّیت در اندیشه وسلوک اخلاقی را می آموخت . ایشان فقط عالم یا متعلّم حکمت نبود ، عامل به حکمت بود.

دکتر نهاوندیان افزود: در فرصتی که در خارج از کشور بود همه می دانستند ایشان استاد مسلّم فلسفه در دانشگاه  جرج واشنگتن  است ،کلاس برای ایشان ترتیب داده شده بود  و تدریس داشتنددر موضوع علم حضوری که تزدکتری ایشان نیز بود واساتید از شهرها ی مختلف نیز می آمدند و از حضورشان  استفاده می کردند . امّا همان زمان یک جمع کوچکی از کسانی که داشتند دکتری را تمام می کردند درخواست کردند که درس کلام برای آنها بگذارد واصرار هم داشتند "شرح تجدید "بگویند ، خوب توقع زیادی بود . در مراتب حوزوی ایشان، استادی در آن رتبه ،  امّا ایشان با کمال میل وتواضع پذیرفت ویک درس در کلام با اشاره ای به مباحث کلام جدید داشتند .

وی گفت: ایشان به عنوان نماینده آیت الله بروجردی به آمریکا رفته بودند وتشخیص داده بودند که: اگر بخواهم کار تبلیغی دینی کنم ، باید با بالاترین افق های فکری آن جامعه آشنا باشم  " ما ارسلنا من رسول الّا بلسان قومه " به زبان اندیشه آن جامعه باید بتوانم سخن بگویم .  ایشان بعنوان استاد مسلّم فلسفه رفته بودند  بعنوان دانشجوی سال اوّل در کلاس نشسته و فلسفه غرب را خوانده بودند و همزمان مرکز تعلیمات اسلامی را  با دکتر معین فر ، دکتر محلّاتی تاسیس کردند که مجموعه ی عظیم و کاملاً نشان دهنده ی افق بینش ایشان در چگونگی کار تبلیغی، متناسب با فهم زمان ومکان بود.

  رئیس موسسه عالی مدیریت و برنامه ریزی با بیان اینکه یک نکته بسیار مهم در عمل  وآموزه های مرحوم  حائری یزدی بارز بود وآن اصل "لااکراه فی الدین" بود گفت: بعدها دیدم که در مکتب تشیع (شاید سی چهل سال قبل) بحثی که از اسلام واعلامیه حقوق بشر می کنند. اعلامیه ای نوشتند و تاکیدشان بر" لااکراه فی الدین " بود  وآن اصل حقوق بشر" که هر انسانی حق دارد ابراز عقیده کند "  و اینکه در واقع ایراد می گیرند به اینکه این  حقّی نیست که کسی بدهد و اصلاً این "لااکراه فی الدین" تشریحی نیست، تکوینی است. این ذات دین است که اکراه بردار نیست واین نکته محوری به عنوان روح تبلیغی دینی مورد تاکید ایشان بود .

دکتر نهاوندیان در ادامه به مناسبات اجتماعی دکتر مرحوم حائری اشاره کرد و گفت: همه ی کسانی که با ایشان ارتباط داشتند رویکرد جذب حداکثری ایشان  را می دیدند  ،گروه های مختلف اجتماعی ، دینی ، سیاسی در صحبت با ایشان احساس راحتی می کردند و . در وجود مرحوم دکتر حائری در عین حال که یک عشق  عمیق دینی را می یافتند یک بیان مستدلّ عقلانی را در دفاع از عقایدشان می یافتند.

وی به علاقه ی قلبی و عمیق مرحوم دکتر حائری به ائمه معصومین علیها سلام به ویژه حضرت زهرا (سلام الله علیها ) اشاره کرد و گفت: بارها شاهد بودم نه فقط در مجالس عزاداری بلکه هر وقت که نام مبارک حضرت صدیقه طاهره می آمد اشک از دیدگانشان جاری می شد . یعنی یک عقل والای رشد یافته . از عقل به دین رسیده بودند و بعد به عشق . این نکته که دینداری "نتیجه خرد ورزی است نه ضدّ او و نه جانشین او" . این یک نکته محوری است که باید از مرحوم حائری آموخت .

معاون اقتصادی رئیس جمهور گفت: بزرگترین جفا به دین خدا این است که کسانی دینداری را بهانه یا توجیه عقل گریزی می کنند، مخصوصاً در امور اجتماعی که جز با عقل جمعی نمی شود پیش رفت و این یک درس بزرگ از مرحوم حائری است .

وی در پایان به روایتی اشاره کرد و اظهار داشت: ایشان در یکی از بیانات شان  اشاره کرده اند و در کافی هم امیر المومنین علی بن ابیطالب (ع) فرموده اندکه : "جبرئیل نازل شد بر آدم ، به او گفت که من مامور شده ام که به تو پیشنهاد کنم از میان سه چیز یکی را انتخاب کنی " عقل ، حیا و دین".. آدم عقل را انتخاب کرد . جبرئیل به حیا و دین گفت که: پس شما بروید . آنها گفتند که ما مامور هستیم  و به ما امرشده است که هر جا عقل بود  ما هم در کنار او باشیم...دینی را که بزرگان ما مثل دکتر حائری ، دینی را که مولای ما امیر المومنین علی (ع) و دینی که نبی مکرم اسلام که مولود مبارک این ایّام است  خواستند که بیاموزیم وبه دیگران بیاموزیم، دینی است که هادی وکمک کار عقلانیت است لذا امروزه ما به الگوهای عقلانیت دینی نیاز داریم  .

در این مراسم همچنین سایر اساتید و دانشجویان مرحوم دکتر حائری یزدی به ارائه خاطراتی از همراهی با ایشان در مقاطع مختلف پرداختند.

 


١١:١٣ - 1398/08/28    /    شماره : ٤٢٣٤    /    تعداد نمایش : ٤٤٦